De hele winter zijn ze verstopt in schoenen en laarzen

Donker, vochtig, warm. Als de zomer nadert, komen de voeten weer tevoorschijn.

Maar maanden- of jarenlange verwaarlozing en verdrukking laten sporen na. Hoe verdwijnen eelt, kloven, schimmel, likdoorns en bobbels? Wat kun je zelf doen, waarmee ga je naar de pedicure en wat doet een orthopedisch chirurg?

Voeten worden meestal pas goed verzorgd als er klachten zijn. Terwijl met goede verzorging veel leed juist te voorkomen is.

De meeste mensen hebben wel plekken met hoornachtige verdikkingen op hun voetzolen, ofwel eelt. Als deze natuurlijke beschermlaag te dik wordt, kan dit druk geven op het onderliggende weefsel, met pijn of likdoorns tot gevolgd. Of er ontstaat langs een hiel een dikke eeltrand die droog wordt en gaat barsten. Deze kloven kunnen pijnlijk zijn, omdat ze niet stoppen waar de levende huid begint. Met alle bloederige gevolgen van dien. Een teveel aan eelt kan volgens de orthopedisch chirurg het beste na een voetenbad wekelijks worden weggeschuurd met puimsteen. Niet met een mesje, want dat kan infecties geven. Ook moet er niet te veel eelt worden weggehaald, want dat stimuleert juist de eeltvorming  . Tegen uitdroging doet een laagje vette crème wonderen.

Smeren is ook het motto bij zwemmerseczeem. Crèmes van de drogist verhelpen deze voetschimmel effectief. Tinea Pedis is te herkennen aan wittige, verweekte of schilferige huid en verschijn meestal tussen de tenen. De schimmel kan zich een winter lang schuilhouden om in de zomerschoenen dan weer toe te slaan. Strooipoeder van de drogist of goedkoper een nacht de schoenen in de diepvries, doodt alle schimmel.

Eksterogen (of likdoorns) zijn verharde, naar binnen gegroeide eeltkernen die pijn kunnen doen. Hiervoor zijn speciale likdoornpleisters verkrijgbaar die de likdoorn kunnen verzachten, waardoor deze gemakkelijk kan worden weggehaald. Een pedicure kan de likdoorn verwijderen of de druk van het omliggende eelt verlichten. Blijft een likdoorn terugkomen dan ligt dat aan een verkeerde stand van de voet of de tenen. Waarschijnlijk veroorzaakt door knellende schoenen. Dan moet je beter passende schoenen dragen.

Vrouwen hebben de meeste last van hun voeten. Logisch, als je weet dat bij een hak van nog geen 5 centimeter anderhalf keer het lichaamsgewicht op de voorvoet komt. Die voet wordt door het gewicht naar voren gedrukt, vaak in een te smal toelopende schoenpunt. Voorvoetklachten komen dan ook het meeste voor. Veel voorkomend is een bunion, een bult aan de basis van de grote teen, waarbij de grote teen ook schuin is gaan staan. Deze vaak pijnlijke benige bult aan de binnenkant van de voet ontstaat door een combinatie van aanleg en schoeisel. Operatief wordt het eerste middenvoetsbeentje doorgezaagd en vervolgens in de gecorrigeerde stand weer aan elkaar gezet. Zo nodig wordt het uitgerekte kapsel herstel. Het resultaat is een rechte, smalle voet zonder pijn.
Verder komen klauwtenen, hamertenen, pijn onder de voet of brandende pijn in de tenen ook veel voor. Deze klachten kunnen vaak worden opgelost met aangepast schoeisel. Dan is het echt niet zo dat je in zware, orthopedische schoenen loopt. Vaak kunnen de eigen schoenen worden aangepast of zijn de problemen draaglijk met ruimere schoenen zonder naden of drukplekken. Als ondanks deze maatregelen de voet pijnlijk blijft, is een operatie vaak de oplossing. Vergeleken met een jaar of twintig gelden wordt nu eerder en meer geopereerd.
Dat heeft te maken met betere technieken en kennis, maar ook met mondiger patiënten. Vroeger werd iemand met voetproblemen meteen op orthopedische schoenen gezet, nu accepteert een patiënt dat niet meer zo snel.

Omdat voetproblemen vaak over een periode van jaren langzaam verergeren, stappen patiënten pas naar de dokter als de pijn ondraaglijk wordt. Dat is jammer, want pijnlijke voeten kunnen je beperken in je dagelijks leven.
Zo lopen er veel mensen rond met Morton’s neuroma, een tussen twee gewrichtjes van middenvoetsbeentjes beknelde zenuwverdikking die voor hevige pijn kan zorgen. Meestal zit de pijn bij de derde en vierde teen en verdwijnt als de schoenen uit gaan. De verdikte zenuwknobbel kan met een operatie worden verwijderd.

Een bunion, een neuroma, hamer- en klauwtenen, pijn onder de bal van de voet: ze komen vaak voor in combinatie met een doorgezakte voorvoet. Die voorvoet zou een bruggetje moeten vormen van kleine naar grote teen. Maar bij een doorgezakte voet is de brug bezweken door ouderdom,erfelijkheid of veelvuldig dragen van hoge hakken.